O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi Rayosatining 2016 yil 6 iyundagi 2793-sonli qarori bilan professor va dotsent ilmiy unvonlarini berish tartibi tasdiqlangan. Mazkur normativ-huquqiy hujjat oliy ta’lim muassasalari va ilmiy tashkilotlarda samarali faoliyat olib borayotgan yuqori malakali mutaxassislarga ilmiy unvonlar berishning yagona mexanizmlarini belgilab o‘tilgan.

Professor ilmiy unvonini berish tartibi

Professor ilmiy unvoni oliy ta’lim va fan sohasida yuqori ilmiy hamda pedagogik natijalarga erishgan mutaxassislarga beriladi. Talabgor, qoida tariqasida, fan doktori (DSc) ilmiy darajasi va dotsent ilmiy unvoniga ega bo‘lishi lozim. Professor ilmiy unvoni, istisno tariqasida, umumiy va quyidagi talablarni bajarib, ta’lim muassasasida madaniyat, san’at, arxitektura, jismoniy tarbiya va sport yo‘nalishlari bo‘yicha muvaffaqiyatli faoliyat ko‘rsatayotgan ilmiy darajaga ega bo‘lmagan mutaxassislarga berilishi mumkin.

Professor ilmiy unvoniga da’vogar shaxs kamida 10 yillik ilmiy-pedagogik faoliyat tajribasiga, jumladan kamida 5 yillik pedagogik ish stajiga ega bo‘lishi talab etiladi. Shuningdek, u kamida bir o‘quv yili davomida kafedra mudiri, professor yoki professor vazifasini bajaruvchi kabi rahbarlik yoki pedagogik lavozimlarda faoliyat yuritgan bo‘lishi zarur.

Talabgorning ilmiy rahbarlik faoliyati muhim mezon hisoblanadi. U ilmiy daraja olgan mutaxassislarni tayyorlagan, shuningdek magistratura va bakalavriat talabalarining bitiruv ishlariga ilmiy rahbarlik qilgan bo‘lishi kerak.

Bundan tashqari, talabgor dissertatsiya himoyasidan keyin ilmiy jurnallarda maqolalar chop ettirgan, shuningdek ta’lim jarayonida qo‘llanilayotgan darsliklar, o‘quv qo‘llanmalar yoki monografiyalar muallifi bo‘lishi lozim. Ushbu ko‘rsatkichlar uning ilmiy va pedagogik faoliyati samaradorligini tasdiqlaydi.

Dotsent ilmiy unvonini berish tartibi

Dotsent ilmiy unvoni ilmiy-tadqiqot va pedagogik faoliyatni izchil va samarali olib borayotgan mutaxassislarga beriladi. Mazkur unvon uchun da’vogarlik qiluvchi shaxs belgilangan talablarni bajarishi zarur.

Jumladan, talabgor fan doktori (DSc) yoki falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasiga ega bo‘lishi shart. Bu talab uning mustaqil ilmiy tadqiqotlar olib borishga layoqatli ekanligini ko‘rsatadi.Shuningdek, dotsent ilmiy unvoniga da’vogarlik qiluvchi shaxs kamida besh yillik ilmiy-pedagogik faoliyat tajribasiga, jumladan kamida uch yillik pedagogik ish stajiga ega bo‘lishi talab etiladi. Bu talab uning ta’lim jarayonida yetarli amaliy tajribaga ega ekanligini ta’minlaydi.

Dotsent ilmiy unvoni uchun talabgor kamida bir o‘quv yili davomida dotsent, katta o‘qituvchi yoki kafedra rahbariyati tarkibida pedagogik faoliyat olib borgani zarur. Bu uning oliy ta’lim tizimida faol ishtirok etayotganligini ifodalaydi.Ilmiy faoliyat natijasi sifatida talabgor dissertatsiya himoyasidan keyin ilmiy jurnallarda belgilangan miqdorda ilmiy maqolalar chop ettirgan, shuningdek o‘quv yoki uslubiy qo‘llanmalar nashr etgan bo‘lishi kerak.

Shuningdek, magistratura va bakalavriat talabalariga ilmiy rahbarlik qilish dotsent ilmiy unvonini berishda muhim talab hisoblanadi.

Dotsent ilmiy unvoni istisno tariqasida, Nizomning umumiy va quyidagi talablarni bajargan, ilmiy darajaga ega bo‘lmagan yuqori malakali mutaxassislarga (madaniyat va san’at nazariyasi hamda tarixi bo‘yicha mutaxassisliklar bundan mustasno) ham berilishi mumkin.