Magistratura (MBA / MS) oliy ta’limning muhim bosqichi bo‘lib, kasbiy bilimlarni chuqurlashtirish va tahliliy fikrlashni rivojlantirishga xizmat qiladi. Magistratura darajasi bitiruvchiga chuqurroq bilim va malaka beradi va bu ko‘pincha murakkab, yuqori malakali lavozimlar uchun talab qilinadi. Ushbu darajasi bilan ko‘proq mutaxassis lavozimlarda ishlash imkoniyati ochiladi, masalan boshqaruv, menejment va ilmiy-tadqiqot yo‘nalishlarida. Ko‘p tashkilotlarda magistratura diplomiga ega bo‘lganlarga yuqori lavozim darajalari uchun tanlovda ustunlik beriladi.

Agar siz o‘qituvchi yoki pedagog bo‘lsangiz, magistratura darajasi sizga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ikkinchi malaka toifasi (katta o‘qituvchi lavozimi) olish imkonini beradi bu sifat nazorati yoki attestatsiya jarayonidan o‘tmasdan beriladi.

Magistratura mutaxassisliklari zamonaviy mehnat bozori talablariga moslasha oladigan hamda murakkab kasbiy vazifalarni hal eta oladigan mutaxassislarni shakllantiradi. Magistraturada (MBA / MS) tahsil olish ilmiy va kasbiy rivojlanish, jumladan doktoranturada (PhD) o‘qishni davom ettirish uchun mustahkam asos yaratadi. Tinglovchilar ilmiy-tadqiqot olib borish, axborotni tahlil qilish va asoslangan qarorlar qabul qilish ko‘nikmalarini egallaydi. 

Xulosa qilib aytganda Magistratura darajasi O‘zbekistonda:

• karyera imkoniyatlarini kengaytiradi,

• yuqori malakali lavozimlar uchun ustunlik beradi,

• maosh potensialini oshiradi,

• pedagoglar uchun maxsus imtiyozlar (toifa) beradi,

• PhD yo‘nalishida muvaffaqiyatli faoliyat olib borish imkonini yaratadi.

PhD (Doctor of Philosophy) bosqichi mustaqil tadqiqot olib borish va akademik muhitda faoliyat ko‘rsatishga qaratilgan. PhD darajasi tadqiqotchiga ilmiy-tadqiqot salohiyatini rivojlantirish va sistematik ilmiy ish olib borish imkonini beradi.

PhD daraja egasi:

• oliy ta’lim muassasalarida mustaqil o‘qituvchi va ilmiy xodim bo‘lib ishlash huquqiga ega;

• katta ilmiy xodim, dotsent, bo‘lim mudiri, kafedra o‘qituvchisi kabi lavozimlarga tayinlanish imkoniyati kengayadi;

• davlat tashkilotlari, ilmiy markazlar va tahliliy institutlarda yuqori darajadagi ekspert sifatida ishlash mumkin;

• tanlov (konkurs) asosidagi ish joylarida ustuvor nomzod sifatida ko‘riladi.

• DSc (Doctor of Science) bosqichiga hujjat topshirish imkoniyatiga ega bo‘ladi;

• magistratura va bakalavriat talabalari uchun ilmiy rahbar bo‘lishi mumkin.

PhD darajasining ilm-fan va taʼlim sohasidagi davlat tashkilotlarida ilmiy-pedagogik va mehnat faoliyati bilan shugʻullanuvchi xodimlarning lavozim maoshiga afzalliklari (Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1030-son qarori):

• Lavozim maoshiga nisbatan 30% gacha qo‘shimcha haq

• scopus va web of science bazalarida chop etilgan maqolalar uchun rag‘bat

• ilmiy loyihalarda ishtirok yoki rahbarlik qilganlik uchun qo‘shimcha to‘lov

• o‘quv kurslari, darslik va qo‘llanmalar ishlab chiqqanlik uchun rag‘bat

• patent va intellektual mulk yaratganlik uchun rag‘bat

• xalqaro konferentsiya va ekspert kengashlarda qatnashganlik uchun qo‘shimcha haq

• PhD darajasi ilmiy faoliyatni nafaqat akademik, balki me’yoriy asosda rag‘batlantiriladigan barqaror kasbiy yo‘lga aylantiradi.

Xulosa qilib aytganda PhD darajasi O‘zbekistonda:

• ilmiy va akademik faoliyatning eng muhim bosqichi,

• yuqori lavozimlar va barqaror daromad eshigi,

• xalqaro miqyosda tan olinadigan professional maqomdir.

DSc (Doctor of Science) ilmiy yetakchilik va strategik qarorlar qabul qilishga yo‘naltirilgan eng yuqori ilmiy daraja bo‘lib, uni tamomlagan kadrlar ilmiy-akademik tizimda eng yuqori maqom, keng vakolat hamda yuqori moddiy-ijtimoiy ustunliklarga ega bo‘ladi.

DSc daraja egasi:

• professor ilmiy unvonini olish uchun to‘liq huquq;

• kafedra mudiri, dekan, ilmiy ishlar bo‘yicha prorektor, rektor kabi yuqori lavozimlarga tayinlanish imkoniyati;

• yirik ilmiy markazlar va akademik institutlarda direktor yoki ilmiy rahbar bo‘lish imkoniyati.

• ilmiy darajalar ichida eng katta ustamaga ega bo‘ladi;

• xalqaro ilmiy hamjamiyatda eng yuqori akademik daraja sifatida qabul qilinadi;

• dissertatsiya kengashlari raisi yoki a’zosi bo‘lish;

DSc darajasining ilm-fan va taʼlim sohasidagi davlat tashkilotlarida ilmiy-pedagogik va mehnat faoliyati bilan shugʻullanuvchi xodimlarning lavozim maoshiga afzalliklari (Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1030-son qarori):

• Lavozim maoshiga nisbatan 60% gacha qo‘shimcha haq

• PhD va DSc dissertatsiyalariga ilmiy rahbarlik qilganlik uchun bir martalik rag‘bat

• Xalqaro ilmiy tadbirlar tashkil etganlik va ularda ma’ruza bilan qatnashganlik uchun qo‘shimcha to‘lov

• Xalqaro ilmiy loyihalarda rahbar yoki ishtirokchi sifatida qatnashganlik uchun rag‘bat

• Ilmiy jurnal tahririyatlari va ekspert kengashlarda ishtirok uchun qo‘shimcha haq

• DSc darajasi ilmiy faoliyatning eng yuqori bosqichi bo‘lib, ilmiy nufuz va institutsional ta’sirni mustahkamlaydi.

Xulosa qilib aytganda DSc darajasi O‘zbekistonda:

• ilm-fan va oliy ta’lim tizimidagi eng yuqori maqom,

• akademik va davlat boshqaruvida hal qiluvchi ta’sir,

• yuqori barqaror daromad va ijtimoiy nufuz manbaidir.